وادى حيرت را رهنمون گشت و آنان را به سر منزل هدايت رسانيد . شخصيتى كه با تأليف و تدوين يك موسوعهء عظيم فقهى ، فرزانگان و دانشمندان را تا ابد رهين منت خويش ساخت و حق بزرگ خود را بر فقهاى اماميه به اثبات رسانيد . اين شخصيت و الا آيت اللّه العظمى حاج شيخ محمّد حسن نجفى است كه به دليل منزلت و عظمت كتابش جواهر الكلام به دو « صاحب جواهر » لقب داده‌اند . فقيه بزرگى كه فقهاى نامدار شيعه در مقابل عظمتش زانو زدند و هيچ‌گاه خود را از مكتب فقهىاش بىنياز نديده و نمىبينند . در اين مقال برآنيم كه گوشه‌هايى از زندگانى تابناك اين رجل عظيم الهى را رقم زده و نقش وى را در گسترش فرهنگ والاى شيعى بازنمايانيم . بدان اميد كه با مطالعهء بخشى از حيات پربار علمى و اجتماعى وى ، ما هم سيرهء سلف صالح خويش را نصب العين قرار دهيم و با اقتداى به آنان و پيروى از كردار پاكشان سعادت دين و دنياى خود را ترسيم و تضمين كنيم . جايگاه خانوادگى نسب صاحب جواهر را بدين ترتيب نگاشته‌اند : شيخ محمّد حسن بن شيخ باقر بن شيخ عبد الرحيم بن آقا محمّد صغير بن آقا عبد الرحيم شريف كبير . « 1 » پدرانش همه از دانشمندان و عالمان نجف بوده و جد اعلاى او « شيخ عبد الرحيم شريف كبير » به نجف هجرت كرده « 2 » و از فقهاى آن سامان بهره‌ها برده و دو فرزند از خود به جاى گذاشته است :

--> ( 1 ) . تهرانى ، كرام البررة ، ج 1 ، ص 310 . ( 2 ) . البته معلوم نيست كه وى از كجا به نجف هجرت كرده است ؟ اما اصل وى را از اصفهان دانسته‌اند .